Dzieci lubią ciasteczka! My też, dlatego wykorzystujemy je do zapamiętywania informacji o tym, jak korzystasz z serwisu, żeby lepiej go do Ciebie dostosowywać.

Rozumiem. Zamknij!
Dezinformacja – temat przewodni wszystkich specjalizacji realizowanych w semestrze wiosennym.

Lista specjalizacji - Semestr wiosenny

Czy wiesz, że słowo „fake news”, czyli „fałszywa wiadomość ” stało się słowem roku 2017 w plebiscycie brytyjskiego wydawcy słowników?

Komunikacja zapośredniczona przez media, w tym media społecznościowe, narażona jest na różnego rodzaju zniekształcenia. Dzieje się tak, ponieważ media i twórcy treści medialnych zabiegają o uwagę odbiorców i nie zawsze ich celem jest informowanie o faktach czy wydarzeniach. Celem takich treści może być osiągnięcie zysku finansowego, kradzież danych czy sianie paniki i szkodzenie przeciwnikom.

Niestety, fałszywe wiadomości, teorie spiskowe i dezinformacja pojawiają się w różnych kanałach medialnych i dotyczą wielu sfer naszego życia, nauki, polityki czy medycyny. Czym jest dezinformacja? Co odróżnia ją od nieświadomego powielania „fejków”? Jak sobie z nią radzić w ramach różnych dziedzin naukowych? Dlaczego dezinformacja jest niebezpieczna?

Podczas zajęć studenci dowiedzą się, kto i w jakim celu zarządza machiną dezinformacji oraz jak skutecznie rozpoznać narzędzia nią sterujące. Każda dziedzina boryka się z innym rodzajem fałszywych informacji i na swój sposób musi sobie z nimi radzić. Studenci zastanowią się, do czego prowadzi nowoczesne plotkowanie, czyli powielanie nieprawdziwych wiadomości w sieci – zarówno przez indywidualnych użytkowników, jak i większe portale czy organizacje np. polityczne.

Student wybiera jedną specjalizację w semestrze.
Poniżej przedstawiamy proponowane specjalizacje w semestrze wiosennym 2021/22:

Techniczne:
1. Cyberbezpieczeństwo 
2. Technologie (dez)informacyjne 

Społeczne:
3. Komunikacja w mediach 
4. Psychologia 
5. Dziennikarstwo 
6. Geopolityka 
7. Zarządzanie zasobami ludzkimi 
8. Zdrowie publiczne 

Artystyczne:
9. Fotografia 
10. Film 

Przyrodnicze:
11. Fizjologia organizmu 
12. Chemia analityczna

1. Cyberbezpieczeństwo – tworzymy system zabezpieczeń sieci.

Wystarczy tylko jedna sekunda, żeby na Facebooku pojawiło się 41 tysięcy postów. W trakcie jednej minuty internauci wysyłają ponad 500 milionów e-maili, a miliony użytkowników loguje się na swoje konta społecznościowe, e-mailowe czy bankowe.

Skąd pewność, że nasze dane są bezpieczne w internecie? Jak stworzyć zabezpieczenia, które szybko i skutecznie zakodują ważne dla nas treści?

Podczas zajęć studenci dowiedzą się, jak wygląda przepływ danych w globalnym cyfrowym świecie. Wspólnie z prowadzącymi poruszą kwestie bezpieczeństwa danych na przykładzie kluczy publicznych i prywatnych. Zapoznają się z funkcjami wybranego języka programowania i za jego pomocą zbudują komunikator szyfrujący. Uczestnicy będą pracować zespołowo i projektowo: ustalą harmonogram działań i cele. Podczas zajęć omówione zostaną zagrożenia związane z wyłudzeniem i ochroną danych w internecie. 

UWAGA! Zajęcia nie są kursem programowania od podstaw. Znajomość jednego wybranego języka programowania u uczestników będzie mile widziana.

2. Technologie (dez)informacji - sprawdzamy jak uchronić się przed dezinformacją w sieci.

Czy wiesz, że 48% ludzi w wieku 18-25 lat bierze za źródło informacji o pandemii posty w mediach społecznościowych? Najnowszy raport Instytutu Badań Medialnych im. Leibniza wskazuje, że słowo "informacja" starszym pokoleniom użytkowników Internetu kojarzy się niemal automatycznie z dziennikarstwem, ale w przypadku młodszych ten związek nie jest już taki oczywisty.

A czy wiesz, że właśnie przed chwilą prawdopodobnie sam uległeś dezinformacji? Statystyki podane w pierwszym zdaniu opisu specjalizacji są celowo błędne, a liczba procentowa została zawyżona aż o 18%!

Ile informacji, które znajdujemy w Internecie, jest prawdziwych? Co wpływa na nasz wybór źródła informacji? Jaki zasięg ma w sieci dezinformacja? 

Celem pracy projektowej będzie analiza wybranych technologii odpowiedzialnych za  szerzenie się dezinformacji. Podczas seminariów studenci zapoznają się z nowoczesnymi, zautomatyzowanymi metodami wyszukiwania i weryfikacji informacji. Dowiedzą się, czym jest anonimowość i prywatność w sieci, aby odpowiedzieć na pytanie, jak dbać o swoje bezpieczeństwo.

Specjalizacja będzie dla uczestników okazją do poszerzenia swoich umiejętności związanych z użytkowaniem Internetu, tworzeniem prostych grafik internetowych (Canva) oraz użytkowaniem mediów społecznościowych. Zajęcia przyczynią się także do wzrostu świadomości i poczucia bezpieczeństwa w sieci.

3. Komunikacja w mediach – poznajemy metody weryfikacji wiadomości w internecie.

Informacje prezentowane w czasopismach, radiu, telewizji czy internecie można podzielić na fakty i opinie. Różnice między nimi są znaczące. Odbiorca (także młody) musi być krytyczny wobec przekazu medialnego i znać środki używane przez dziennikarzy, blogerów i vlogerów.

Skąd media biorą informacje? Czy w telewizji i na YouTube zawsze mówią prawdę? Czy fake newsy są nowym zjawiskiem? Jak badać memy?

Zajęcia oparte będą na analizie przekazów medialnych i kanałów przekazu. Studenci zapoznają się z zasadami funkcjonowania globalnego rynku informacji. Bazując na przekazanej im wiedzy o komunikacji w mediach, napiszą przykładowe krótkie teksty prasowe: informacyjne, opiniotwórcze i „fake’owe” (fałszywe). Dowiedzą się, jak budować własną markę w mediach, aby być postrzeganym pozytywnie oraz jak zadawać pytania, żeby dowiedzieć się jak najwięcej.

Uczestnicy zajęć stworzą również projekt, będący poradnikiem tłumaczącym, w jaki sposób weryfikować informacje medialne.

UWAGA! Specjalizacja o podobnej tematyce pt. "Komunikacja społeczna - weryfikujemy fake newsy i mierzymy się z manipulacją" odbyła się w roku akademickim 2019/20 w Krakowie.

4. Psychologia – sprawdzamy, dlaczego poddajemy się dezinformacji.

Czy wiesz, że rozumowanie motywowane (ang. motivated reasoning) jest jednym z procesów, którym poddaje się nasz mózg podczas pozyskiwania informacji np. z internetu? Polega on na tym, że człowiek raczej dąży do utrwalania swoich dotychczasowych przekonań niż do ich weryfikacji w zgodzie z faktami.

Na seminariach studenci poznają wybrane zagadnienia z zakresu psychologii (psychologia społeczna, schematy poznawcze, konformizm, stres informacyjny), koncentrując się na problemach związanych z poddawaniem się fałszywym informacjom. Dowiedzą się, jak wiedza o psychologicznych aspektach dezinformacji może wpłynąć na bardziej świadome podejmowanie życiowych decyzji. Pracując w grupach, sprawdzą, jak w kontekście zachowań poznawczych funkcjonuje opinia publiczna. Przeprowadzą też badanie na określonej próbie, korzystając ze zdobytej wiedzy na temat metodologii badań w psychologii społecznej.

UWAGA! Specjalizacja odbyła się w roku 2020/21, podstawowe zagadnienia psychologiczne mogą się powtórzyć, jednak ogólny program zajęć i problem badawczy są inne.

5. Dziennikarstwo – tworzymy niezależną platformę medialną.

Reportaż telewizyjny, audycja radiowa, artykuł prasowy czy internetowy podcast to materiały prezentujące obiektywne lub subiektywne punkty widzenia. Komentarz, relacja czy wywiad mogą być tworzone w różnym stylu, czy formie. Istnieje wiele gatunków dziennikarskich, ale wszystkie je powinna łączyć jedna cecha – rzetelność przekazywanych informacji.

Czy jedna osoba może stworzyć swoje medium? Kogo potrzebuje do pomocy? Skąd wie, jak mówić, by zyskać popularność? W jaki sposób dziennikarz może i powinien opowiadać o otaczającym świecie, aby zyskać zaufanie i szacunek odbiorcy? Czym jest niezależność we współczesnym dziennikarstwie?

Podczas seminariów studenci poznają warsztat pracy niezależnej redakcji. Dowiedzą się, skąd media pozyskują fundusze na działanie oraz jakie bariery muszą pokonać, aby zyskać czytelników, widzów czy słuchaczy. Zastanowią się, co – oprócz finansów – wpływa na wolność mediów. Studenci dokonają próby stworzenia niezależnej inicjatywy medialnej w ramach wybranej platformy. Dzięki temu poszerzą wiedzę na temat funkcjonowania dziennikarstwa w XXI wieku oraz wyzwań, jakie niesie ze sobą szeroko pojęta dezinformacja i propaganda.

6. Geopolityka – odkrywamy tajemnice dezinformacji w perspektywie międzynarodowej.

W dobie hiperłączności i ekspansywnej cyfryzacji platformy społecznościowe odgrywają ogromną rolę w życiu publicznym, służąc za rodzaj infrastruktury m.in. dla środowiska akademickiego, dziennikarstwa czy służby publicznej i państwowej. 

Wiele z technologii powstało w erze „utopizmu technologicznego” - zakładając, że bardziej połączona i poinformowana populacja oznaczałaby bardziej otwarte i demokratyczne społeczeństwa. Jednak w rzeczywistości technologie te w coraz większym stopniu stają się narzędziami, za pomocą których ludzie z najróżniejszymi motywacjami kierują podziałami. Niezależnie od tego, czy poprzez skoordynowane operacje informacyjne, czy zwykły retweet bez weryfikacji, fałszywe lub wprowadzające w błąd informacje, mogą szybko i łatwo rozprzestrzeniać się na platformach społecznościowych. Czy polityka dezinformacji działa w czasach pandemii? Jeśli tak, to w jakim celu?

Podczas zajęć studenci poznają metody gromadzenia, analizy i prezentacji danych. Przeprowadzą analizę informacji prasowych pochodzących z różnych źródeł. Dowiedzą się, na czym polegają techniki dezinformacji, oraz czy możemy się przed nimi ustrzec. Sprawdzą krok po kroku wszelkie podobieństwa, interakcje i różnice pomiędzy przykładowymi komunikatami i spróbują wyodrębnić nie tylko standardowe i sprawdzone procedury, ale i takie, które nie zostały wcześniej rozpoznane lub dostrzeżone. Zajęcia będą oparte na pracy w podgrupach-państwach. Finalny efekt współpracy – analizę wybranego przykładu międzynarodowej dezinformacji, jej mocne i słabe strony – studenci zaprezentują podczas ostatniego spotkania.

7. Zarządzanie zasobami ludzkimi – sprawdzamy funkcjonowanie obiegu informacji w międzynarodowej firmie.

Otwarty jak Amerykanin, dokładny jak Niemiec i pracowity jak Japończyk – czy te stwierdzenia są prawdziwe? Coraz więcej przedsiębiorstw ma swoje placówki w wielu krajach. Jakie wiążą się z tym wyzwania i korzyści dla pracodawcy i pracowników? Czy praca w fabryce znajdującej się w różnych krajach, ale należącej do jednej korporacji wszędzie wygląda tak samo?

Podczas specjalizacji studenci pochylą się nad problemem dezinformacji w perspektywie pracy w międzynarodowych firmach. Postarają się obalić lub potwierdzić funkcjonujące stereotypy dotyczące kultury, płci i narodowości. Przeanalizują zachowania przedstawicieli różnych grup pod kątem kontaktów z przełożonym, komunikacji w zespole czy podejścia do obowiązków. Jak wygląda w praktyce zarządzanie dużym zespołem? Na jakie trudności można natrafić?

Studenci w praktyce przekonają się, jak wygląda kariera w międzynarodowej firmie, poznają wady i zalety pracy za granicą. Zbadają też, jak standardy pracy wpływają na pracowników. Finalnym celem projektu będzie stworzenie HR-owego poradnika dotyczącego sprawiedliwego zarządzania zasobami ludzkimi bez uprzedzeń.

8. Zdrowie publiczne – sprawdzamy, jak dezinformacja wpływa na komunikację i działania instytucji.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) definiuje zdrowie publiczne jako „zorganizowany wysiłek społeczny, realizowany głównie przez wspólne działania instytucji publicznych, mający na celu polepszenie, promocję, ochronę i przywracanie zdrowia ludności”. Zdrowie, mimo że kojarzy się głównie z medycyną, jest przedmiotem badań i działalności w wielu innych dziedzinach. 

Dlaczego do 2019 r. rząd Indii wydawał rocznie tylko 270 dolarów na leczenie każdego ze swych obywateli, podczas gdy średnia globalna to 1,2 tys. dolarów? Ile kosztuje żywienie w szpitalu i kto decyduje o jakości szpitalnych posiłków? Jak przekonać ludzi do dbania o zdrowie? Dlaczego warto robić szum wokół uzależnień? Jak zwiększać świadomość profilaktyki zdrowia wśród społeczeństwa?

Podczas zajęć poruszone zostaną kwestie dotyczące aktualnych wyzwań zdrowia publicznego w Polsce i na świecie. Studenci dowiedzą się, jak funkcjonuje system zdrowia publicznego i czy opłaca się w niego inwestować. Celem zajęć będzie zapoznanie się z tematyką związaną z szeroko pojętym zdrowiem publicznym w tym m.in. z problemami, jakie przed instytucjami stawia pogłębiająca się dezinformacja rozpowszechniana w internecie. Bezpośrednim efektem specjalizacji będzie debata podejmująca polemikę z najbardziej szkodliwymi mitami wpływającymi na system zdrowia publicznego.

9. Fotografia – sprawdzamy, czy zdjęcie może być fake newsem.

Zrobienie poruszającego zdjęcia wymaga od fotografa połączenia zarówno zdolności artystycznych, jak i dziennikarskich. Nawet jedna dobrze przemyślana fotografia może pokazać postęp, ewolucję lub wywołać potężną reakcję u odbiorcy. W jaki sposób zdjęcie może stać się narzędziem do tworzenia fake newsów? Czy utrwalając tę samą scenę pod innym kątem i z innej perspektywy, można, świadomie lub nie, manipulować jej odbiorcami?  

 Specjalizacja z fotografii przygotuje studentów do stworzenia zdjęć inspirowanych problemem dezinformacji społecznej. Uczestnicy zajęć zastanowią się nad tym, czym właściwie jest i jakie elementy powinna zawierać dobra fotografia. Dowiedzą się, jak wybrać obiekt swojego zdjęcia, w jaki sposób przekazać na zdjęciu emocje, informację, czy poprowadzić narrację. Udział w zajęciach będzie dla studentów okazją do rozwijania zainteresowań fotograficznych. Uświadomi im, jak ważna jest rola fotografa w życiu publicznym. Zwieńczeniem cyklu spotkań będzie stworzenie wystawy prac, samodzielnie przygotowanej przez studentów.

Uwaga! Każdy student chcący wziąć udział w zajęciach powinien posiadać aparat fotograficzny.

10. Film – kręcimy film inspirowany tematyką dezinformacji.

Kino wpisało się na stałe w pejzaż współczesnej kultury. Już od blisko stu trzydziestu lat oglądamy filmy przyrodnicze, obyczajowe, komedie, horrory, oraz wiele, wiele innych. 

Pełnią one różne funkcje w społeczeństwie - kształcą, wzruszają, bawią, lub jak w przypadku filmów dokumentalnych – przedstawiają czyjąś rzeczywistość, poszerzają nasze horyzonty poznawcze. Pozwalają spojrzeć na świat z innej perspektywy, zbudować poczucie wspólnoty. Oferują mnogość narracji i technik wizualnych, podejmują najróżniejsze, często trudne, tematy. Czy można opowiedzieć historię drzewa w taki sposób, że widzowie nie będą w stanie oderwać od niego oczu i zinterpretować ją różnorodnie? W jaki sposób produkcje filmowe kreują naszą rzeczywistość?

Jeżeli zaciekawiły cię te pytania, prawdopodobnie masz w sobie smykałkę filmowca. Podczas zajęć studenci spojrzą na świat filmu w zaskakujący sposób, popatrzą na niego jak na język obcy, ucząc się jego podstaw. Na koniec uczestnicy specjalizacji stworzą własny film. Wybiorą temat i bohaterów odzwierciedlających problem ubóstwa.

Doświadczą procesu realizacji swoich produkcji od powstania koncepcji, przez montaż i rejestrację dźwięku, po narrację i wystawienie swojego dzieła na ocenę publiczności.

11. Fizjologia organizmu – tropimy mity pro- i antyzdrowotne.

W organizmie ludzkim zachodzi wiele procesów fizjologicznych, czyli takich, dzięki którym ciało jest w stanie funkcjonować w zdrowiu i równowadze. Fizjologia to nauka o tym, jak działają poszczególne układy (m.in. oddechowy, krążenia czy pokarmowy) w ciele człowieka. Czy warto kierować się podpowiedziami dotyczącymi zdrowia znalezionymi w internecie?

W mediach często spotykamy się z radami dotyczącymi tego, jak żyć zdrowo albo co robić, aby żyć dłużej. Czy te informacje zawsze są prawdziwe? Jak je interpretować ? Gdzie szukać rzetelnych wiadomości dotyczących naszego zdrowia?

Uczestnicy specjalizacji zajmą się tematami związanymi ze środowiskowymi i żywieniowymi determinantami zdrowia. Dowiedzą się, jak poszczególne czynniki wpływają na funkcjonowanie narządów, tkanek i komórek. Studenci zbadają zachowania pro- i antyzdrowotne wśród swoich rówieśników, przeprowadzając krótkie badanie opinii. Zastanowią się również nad potencjalnymi tendencjami i zagrożeniami, które niosą m.in. media, a szczególnie internet.

Na zakończenie seminariów uczestnicy przedstawią wskazania dotyczące profilaktyki zdrowia wśród nastolatków, obalając znalezione w sieci mity.

Uwaga: Specjalizacja była powtarzana w Krakowie w roku 2019/20.

12. Chemia analityczna – sprawdzamy jakość popularnych produktów.

Czy wiesz, że rodzaj cukru użytego w napoju słodkim można sprawdzić próbą Trommera? Proszek do prania „eko” ma skład przyjazny środowisku i użytkownikowi, ale czy każdy proszek „nie-eko” jest szkodliwy?

Na zajęciach studenci zajmą się weryfikacją informacji zawartych w reklamach popularnych produktów. Sprawdzą, jaka jest różnica między Coca-Colą tradycyjną, a jej wersją light. W sieci wyszukają reklamy proszków do prania czy gum do żucia i sprawdzą, czy zawarte tam informacje są prawdziwe i możliwe do potwierdzenia naukowo.

Studenci poznają właściwości fizykochemiczne wybranych produktów, nauczą się tworzyć wykresy zależności, sporządzać roztwory i formułować wnioski na podstawie własnych obserwacji. Zdobędą także wiedzę o substancjach obecnych w proszkach do prania, które przyczyniają się do usuwania zabrudzeń.

Zajęcia zwiększą świadomość uczestników na temat reklam i produktów. Studenci będą przeprowadzać doświadczenia, analizować wyniki, dyskutować, szukać wiadomości w sieci i porównywać je z faktami naukowymi.

Podsumowaniem zajęć będzie przygotowana przez uczestników popularnonaukowa wskazówka dla konsumentów przydatna podczas codziennych zakupów.